Klinik kullanımı: Tam kan sayımı (hemogram) ile akyuvar sayımı, alyuvar ve kan pulcukları sayımı; ayrıca hemoglobin ve hematokrit değerleri ölçülür. Anemi ve diğer hematolojik hastalıklar, enfeksiyon, kanama bozuklukları, alerjik durumların değerlendirilmesinde yararlıdır.

HGB: Hemoglobin (Hb)

Kandaki toplam hemoglobin miktarını gösterir. Anemi, kan kaybı, polistemi (eritrosit sayısının normalden fazla olması) v.b. durumların değerlendirilmesinde kullanılır. Polistemi, egzersiz ve yüksek rakım hemoglobin miktarını artırırken anemi ise hemoglobin miktarını azaltır.

HCT: Hematokrit

Kandaki hemoglobin ve eritrosit miktarını gösterir. Bir başka ifadeyle kanın şekilli elemanlarının tüm kana oranıdır. Anemi ve kan kaybı gibi durumlarda miktarı azalır. Buna karşılık vücut su kaybederse (kusma v.b.) ya da yüksek rakımda hematokrit miktarı artar.

WBC: White Blood Cells (Beyaz kan hücrelerinin lökosit-sayısı)

Vücudun savunmasında ve bağışıklığında görevlidir. Normal bir insanda yaşla değişmekle birlikte, normal akyuvar sayısı 4000-10000/mm3’dur. Bu aralığın altındaki değerler lökopeni, üstündeki değerler lökositoz olarak isimlendirilir. Akyuvarlarda azalma (lökopeni) nedeni olarak viral enfeksiyonlar, ilaçlar özellikle de kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar sayılabilir.

Akyuvar sayısında artma bakterilerin yaptığı enfeksiyonlarda nadiren de başka belirtilerin

de eşllik ettiği kan kanseri (lösemi) görülebilir.

RDW: Red cell Distrubition Width

Eritrositlerin dağılım genişliğini gösterir.

PLT: Platelets (Trombosit sayısı)

Pıhtılaşmayı sağlayan hücrelerdir. Koagülasyon sistemi ve hemostaz bozukluklarının değerlendirilmesinde kullanılır. Demir eksikliği anemisi ve akut enfeksiyonlarında trombosit sayısı artarken lösemiler, bazı enfeksiyonlar ve kemik iliğinin baskılanması ile trombosit sayısı düşer.

RBC: Red Blood Cells (Kırmızı kan hücrelerinin –eritrosit- sayısı)

Bunlar oksijen taşıyan hücrelerdir. Ağır egzersiz ve yüksek rakımda sayıları artarken düşük olması kansızlık (anemi) veya kan kaybını gösterir. Ayrıca hemolize neden olan bazı ilaçlar da eritrosit sayısını azaltabilir.

MCV: Mean Corpuscular Volume

Eritrositlerin ortalama büyüklüğüdür.

MCH: Mean Corpuscular Hemoglobin

Eritrositlerdeki hemoglobin miktarını gösterir.

MCHC: Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration

Eritrosit hemoglobin konsantrasyonunun yüzde olarak ifadesidir.

MPV: Mean Platelet Volume

Trombositlerin ortalama büyüklüğüdür.

PDW: Platelet Distrubition Width

Trombositlerin dağılım genişliğini gösterir.

-NE%: Nötrofil Yüzdesi

-LY%: Lenfosit Yüzdesi

-MO%: Monosit Yüzdesi

-EO%: Eozinofil Yüzdesi

-BA%: Bazofil Yüzdesi

Spermiogram (sperm analizi, sperm tahlili, meni tahlili, semen analizi) sperm sayısını, şeklini, hareketini değerlendirmeye yönelik bir testtir. Sperm sayısı, normal spermlerin anormal şekilli spermlere oranı, hareket derecesi iyi olan sperm miktarı değerlendirilir. Ayrıca verilen semen örneğinin miktarı, pH’sı, rengi, lökosit varlığı, fruktoz miktarı, likefaksiyonu gibi özellikleri değerlendirilir. Belli zaman dilimlerinde spermlerin hareketliliği incelenir. Hareket tiplerine göre sınıflama yapılır.

3 günlük cinsel perhizden sonra yapılır. İşlemin doğru sonuç vermesi için sperm örneği en gec 1 saat içinde laboratuara ulaştırılmalı, tercihen sperm örneği laboratuara yakın bir mekanda verilmelidir. Bu amaçla infertilite merkezlerinde sperm örneği verebileceğiniz bir alan ayrılmıştır.

Sperm değerlendirme kriterleri, birkaç farklı sınırı kullanır. Kruger kriterleri özellikle sperm şekil bozukluklarını göz önüne alan bir değerlendirme yöntemidir. Özel bir boyama sonrası sperm şekil (morfoloji) özellikleri incelenerek sperm örneğinin fertilite (doğurganlık) kapasitesi belirlenir. Sperm analizi sonucuna göre ideal olarak karar verebilmek için 1 ay ara ile yapılmış en az 2 farklı sperm örneği incelenmelidir. Sperm analizinde bir fertilite sorunu saptanırsa erkeğin fiziksel ve hormonal ileri muayenesine geçilir. Sperm üretim döngüsü 2-3 ayda bir tekrarlanır. Yani üretilen bir sperm 2-3 ay sonra semene salgılanacaktır. Aynı şekilde kişinin karşılaştığı zararlı etkenler veya tedavi için kullanılan faydalı ilaçlar da sperm üretimini 3 ay içinde etkileyebilir. Semen analizi sonuçlarını değerlendirirken bu süreç akılda tutulmalıdır.

Normal sperm analizi değerleri:

- Volume (hacim) 1.5-5.0 ml arasında olmalıdır
- Ph: 7.2 ‘den büyük
- Viskosite 2′den az

- Sperm konsantrasyonu 20 milyon/ml ‘den fazla
- Total sperm sayısı 40 milyon’dan fazla
- Motilite yüzdesi (a+b) % 50′den fazla olmalı. ( a: ileri hızlı) , ( b: ileri yavaş)
- Morfoloji % 30 normal ‘dan fazla normal (WHO)
%14 ‘den fazla normal (KRUGER STRİCT)
- Lökosit 1 milyon/ml’ den az olmalı

Sperm tahlili verirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar:

- En ideali 3-4 günlük bir cinsel perhiz sonrası sperm vermektir. Perhiz süresinin daha uzun tutulması sperm sayısının aldatıcı şekilde artmasına ve hareketlerinin azalmasına neen olabilir. Perhiz süresinin 3-4 günden kısa tutulması da sperm sayısının azalmasına ve hareketli sperm oranının artmasına neden olarak aldatıcı olabilir. Bu nedenle sperm tahlili vermeden önceki 3-4 gün herhangi nedenle boşalmamış olmanız gerekir.

- Sperm örneğini vermeden önce idrarın tamamen tuvalete yapılması gerekir.

- Sperm örneği vermeden önce eller sabunlu su ile yıkanması ve bol su ile durulanmalı ve sonra kurulanmaldır.

- Sperm örneği masturbasyon yöntemi ile verilmelidir. Bu işlem sırasında hiçbir kayganlaştırıcı madde (sabun, tükrük, yağ, vazelin v.b) veya prezervatif kullanılmamalıdır.

- Sperm örneğinin verileceği kaplar sterildir. Kabın ve kapağın iç kısmına dokunulmamalıdır.

- Penisten gelen menilerin tamamının kabın içine verilmesi gerekir. Eğer yanlışlıkla dışarıya akar ise görevlilere bildirilmelidir.

- Sperm örneği en fazla yarım saat içerisinde oda ısısında veya vücut ısısında güneş ışığı görmeyecek şekilde labaratuara ulaştırılmalıdır.

Sperm tahlili ile ilgili terimler:

NORMOZOOSPERMİ: Sayı, hareket ve şekil bakımından normal spermler.ASPERMİ: Ejakulatın (semenin) hiç gelmemesidir.
AZOOSPERMİ: Ejakulat yani semen vardır fakat içerisinde hiç sperm yoktur.
OLİGOSPERMİ: 20 milyon/mL ‘den az sperm olmasına denir.
ŞİDDETLİ OLİGOSPERMİ: 5 milyon/ml ‘den az sperm olmasıdır.
ASTENOSPERMİ: Spermlerin motilitesi yani hareketleri zayıftır.
TERATOZOOSPERMİ: Kruger kriterlerine göre normal şekilli sperm sayısı %4’ün altında olan spermler için kullanılır.
POLİSPERMİ: Sperm sayısı 250 milyon’dan fazladır.
HİPOSPERMİ: Meni haci normalden azdır.
HİPERSPERMİ: Meni hacmi normalden fazldır.
OLİGOASTENOZOOSPERMİ: Hem sayı hem de hareket yönünden normal değerlerin altında olan sperm örnekleri için kullanılır.
OLİGOTERATOZOOSPERMİ: Hem sayı hem de morfolojik yapı yönünden normal değerlerin altında olan sperm örnekleri için kullanılır.
OLİGOASTENOTERATOZOOSPERMİ: Hem hareket hem de morfolojik yapı yönünden normal değerlerin altında olan sperm örnekleri için kullanılır.
HEMATOSPERMİ: Menide kan hücrelerinin fazla olmasıdır.
NEKROSPERMİ: Meni örneğinde ölü hücrelerin fazla olmasıdır.

1. Ferritin
2. Total Demir
3. Total Demir bağlama kapasitesi

1. Kalsiyum
2. Fosfor

1. SGOT, SGPT
2. Gamma GT
3. Total protein
4. Albumin
5. Globulin
6. Alkalen fosfataz
7. Total bilirubin
8. Direkt bilirubin

1. Sodyum
2. Potasyum
3. Klorür
4. Üre
5. Kreatinin
6. Ürik asit
7. Tam idrar tetkiki

1. Total kolesterol
2. HDL kolesterol
3. LDL kolesterol
4. VLDL kolesterol
5. Trigliserid
6. Lipoprotein (a)
7. Homosistein
8. CRP

1. Serbest T3
2. Serbest T4
3. TSH

1. IGF-1 (Insulin-like Growth Factor-1)
2. IGFBP-3
3. Total testesteron
4. Serbest testesteron
5. Estradiol
6. SHBG(Seks hormonları bağlayıcı globulin)
7. Progesteron
8. DHEA-S

1. CEA
2. CA 19-9
3. AFP
4. Beta HCG
5. PSA
6. Free PSA
7. Prostatik asit fosfataz
8. Asit fosfataz
9. Alkalen fosfataz
10. SGOT
11. SGPT
12. GGT
13. Total protein
14. Albumin
15. Globulin
16. Üre
17. Kreatinin
18. Tam kan sayımı
19. Formül lökosit,sedimentasyon tahlili