Spitall Taxonomy Id: 35820
ICD-10         A08.0
ICD-9         008.61
DiseasesDB  11667
MedlinePlus  000252
eMedicine     emerg/401
MeSH         D012400

Virüs sınıflandırması:
Grup: Grup III (dsRNA)
Sıralama: Atanmamış
Ailesi: Reoviridae
Altfamilya: Sedoreovirinae
Cins: Rotavirüs

Tip türler:
Rotavirüs A
Rotavirüs B
Rotavirüs C
Rotavirüs D
Rotavirüs D

Tanım:

Özellikle çocukluk çağındaki ishalin ortaya çıkmasındaki en büyük etken olarak bilinen “rotavirüs”, tüm dünyada her yıl milyonlarca çocuğu etkiliyor.

Rotavirüs ishalleri en çok kış aylarında görülüyor. Her yaş gurubunda görülebilmekle birlikte, daha çok 4-24 ay arası çocukları etkiliyor. Rota virüsü enfeksiyonuna özellikle iyi beslenemeyen çocuklarda rastlanıyor.

Rota virüs ince bağırsağa yerleşerek, rahatsızlıklara sebep oluyor. Çok şiddetli ishal ve kusmayla ortaya çıkan rota virüsü enfeksiyonları, vücutta sıvı kaybına sebep oluyor. İleri derece sıvı kaybı, böbrek yetmezliğine hatta ölümlere bile sebep olabiliyor.

Rotavirüs solunum yoluyla ve dışkı bulaşmış su ve yiyeceklerin tüketilmesiyle bulaşmaktadır. Virüs, vücudun sıvı kaybetmesi sonucu vücutta kolayca yayılır ve kısa sürede çocuklarda baş dönmesi, ateş ve mide bulantısıyla etkisini gösterir.

İshal bir hafta kadar sürebiliyor. Bağışıklık sistemi yetersiz olan hastalarda hastalık daha uzun ve ağır seyir gösterebiliyor. Yeni doğanlar ve süt çocukları anne sütünden geçen antikorlar sayesinde hastalığı daha hafif atlatabiliyor.

Tedavinin başlıca amacı sıvı kaybını önlemek ve kaybedilen sıvıyı yeniden çocuğa kazandırmaktır. Bu amaçla çocuğa bol sıvı gıdalar vermekte yarar var. Anne sütü ile beslenen çocuklarda anne sütüne devam edilmeli, normal beslenen çocuklarda az yağlı gıdalar tercih edilmeli, mümkünse sık aralarla azar azar beslenme yapılmalıdır.

Rota virüs ishalleri, çocukların toplu halde yaşadığı kreş ve okullarda salgınlar şeklinde görülebiliyor.

Genel temizlik kurallarına uymak ve elleri yıkamak çok önemli
Rotavirüsünden korunmada genel hijyen kurallarına uymanın çok önemli olduğunu biliniyor. Ellerin sık sık yıkanması, kreşlerde ve okullarda ortam temizliğine dikkat edilmesi, hasta çocukların diğer çocuklar ile temas etmelerini engellenmesi hastalıktan korunma yöntemlerinin başında geliyor.

Rotavirüsü aşısı
Rota virüsüne karşı geliştirilen aşı çok yeni olmakla birlikte, geçtiğimiz yıl içinde ülkemizde de kullanılmaya başlandı. Aşı vücudun bağışıklık sistemini güçlendirerek, kazanılmış olan rota virüs enfeksiyonuna karşı koruma sağlıyor.

Spitall Taxonomy Id: 35822
ICD-10:     A92.4
ICD-9:     066.3
MeSH:     D012295

Tanım:

Rift Vadisi Humması sığır, buffalo, koyun, keçi ve deve gibi evcil hayvanları ve insanları etkileyen akut başlayan, ateşli bir hastalıktır. Hastalık sivrisineklerden kaynaklanmakta olup özellikle yağmurun bol olduğu yıllarda gözlenmektedir.
Rift Vadisi Humması etkeni, Bunyaviridae ailesindeki Plebovirus cinsinin bir üyesidir. İlk olarak 1900′lu yılların başında Kenya’daki bir veteriner merkezi tarafından çiftlik hayvanları arasında tespit edilmiştir.

Rift Vadisi Humması genellikle koyun ve sığırların yetiştirildiği güney ve batı Afrika’da bulunur. Bununla birlikte ayrıca Madagaskar ve Afrika’nın Sahra altındaki bölümlerinde bulunur. Eylül 2000 de Suudi Arabistan da ve takiben Yemen de salgın bildirilmiştir.

Rift Vadisi Humması, başlıca çiftlik hayvanlarını etkiler ve evcil hayvanların büyük oranda hastalanmasına (bu durum epizoot diye isimlendirilir) sebep olur. Rift Vadisi Humması epizootu varlığında enfekte hayvanlarla temas sebebiyle insanlarda epidemiye yol açabilir. En dikkat çeken Rift Vadisi Humması epizootu 1950-1951 yılları arasında Kenya’da görülmüştür ve takriben 100.000 koyunun ölümüyle sonuçlanmıştır. Batı Afrika’daki ilk Rift Vadisi Humması epidemisi 1987′de Senegal Irmağı inşaatı projesine bağlı olarak bildirilmiştir. Bu proje aşağı Senegal Irmağı bölümünde sele yol açmıştır, ayrıca insanlarla hayvanlar arasındaki etkileşimi değiştirerek Rift Vadisi Humması virüsünün hayvanlardan insanlara geçişine yol açmıştır.

Hayvanlar Arasında Rift Vadisi Humması Nasıl Yayılır ?
Bölgesel ve ağır yağmurlar esnasında yaygın Rift Vadisi Humması epizootu görülmüştür. Aşırı yağmur genelde Aedes cinsi olmak üzere sivrisineklerin yumurtalarından çıkmasına sebep olmuştur. Sivrisinek yumurtaları doğal olarak Rift Vadisi Humması virüsü ile enfekte olurlar ve beslenme esnasında çiftlik hayvanlarını enfekte ederler. Bir hayvan çiftliği enfekte olduğunda diğer sivrisinek türleri de hayvanlar aracılığı ile enfekte olarak hastalığın yayılmasına sebep olurlar. Diğer ısıran cins böceklerle de geçiş mümkündür.

İnsanlar Rift Vadisi Hummasl’ na Nasıl Yakalanırlar ?
İnsanlar sivrisineklerle veya diğer kan emici vektörlerin ısırıkları ile Rift Vadisi Humması’nı alabilirler; insanlar ayrıca hastalığa enfekte hayvanların kanı veya diğer vücut sıvılarıyla teması sonucu da hastalanabilirler.
Enfekte hayvanların kesimi, etlerin işlemi esnasında veya yiyeceklerin hazırlanması esnasında kontamine olmuş etlere dokunma sonucuyla da bulaşma olabilir. Virüsü içeren kontamine laboratuar gereçleri aracılığıyla aerosol yolla da geçiş olabilir.

Rift Vadisi Humması’nın Belirtileri Nelerdir ?
Rift Vadisi Humması birkaç değişik sendroma yol açabilir. Rift vadisi humması ile hasta olanlar hiçbir semptom vermeyebilir veya karaciğer anormalliği ve ateş ile ilgili orta derecede rahatsızlığa yol açabilir. Bununla beraber bazı hastalarda oküler hastalık (hastalık gözü etkiler), ansefalit (koma, nöbetler, baş ağrısına yol açan beyin enflamasyonu) veya hemorojik ateşe (şok veya hemorajiye yol açan) yol açabilir. Hastalığın başlangıcında genelde; aşırı kilo kaybı, baş dönmesi, sırt ağrısı, genel güçsüzlük, ateş oluşur. Tipik olarak hastalar hastalığın başlangıcından itibaren iki gün ile bir hafta arasında iyileşirler.

İyileşmeden Sonra Komplikasyon Oluşur Mu ?
En sık komplikasyonu retinanın enflamasyonudur. Yaklaşık olarak % 1 ile % 10 arasında kalıcı görme kaybı oluşur.

Hastalık Ölümcül Müdür ?
Yaklaşık olarak enfekte insanların % 1′inde ölüm olur. Enfekte hayvanlarda ölüm/vaka oranı yüksektir. En belirgin etkisi hamile çiftlik hayvanlarında % 100 fetüs kaybıyla görülmektedir.

Rift Vadisi Humması Nasıl Tedavi Edilir ?
Rift vadisi humması ile enfekte hastaların tedavisi yoktur.

Kimler Risk Altındadır ?
Çalışmalar salgının olduğu coğrafik bölgelerde kapı dışında uyuma alışkanlığının sivrisinek veya diğer vektörlere maruziyet açısından risk faktörü olduğunu göstermektedir. Hayvan sürüsü bakıcıları, mezbaha çalışanları ve Rift Vadisi Humması ile endemik bölgelerde diğer çalışanlarda enfeksiyon riski artmıştır. Mezbaha çalışanları, veterinerler gibi yüksek riskli işlerde çalışanlarda virüsün enfekte hayvandan geçiş olasılığı artmıştır. Uluslar arası yolcuların Rift Vadisi Humması ile endemik bölgeleri ziyaretleri esnasında hastalanma olasılıkları artmıştır.

Rift Vadisi Humması Nasıl Önlenir ?
Sivrisineklerle ve diğer kan emici böceklerle oluşabilecek kontaminasyonun azaltılması metotlarının uygulanması, kişinin enfekte olma olasılığını azaltır. Rift Vadisi Humması ile enfekte bölgelerde çalışan işçiler için hayvanların doku veya kanları ile maruziyetten kaçınmak önemli bir koruyucu metodudur.

Rift Vadisi Humması Tehlikesine Karşı Yapılması Gerekenler
Gelecekteki Rift vadisi humması salgınlarının kontrolü ve önceden tahmin edilebilmesi için sivrisinekler arasındaki geçiş ve omurgalıların virüsün , üremesindeki rolünün anlaşılması gerekmektedir. Veteriner kullanımı için aşılama mevcuttur, fakat koyunlarda doğum defektleri düşüklere sebep olur. Ayrıca ineklerde düşük seviyede koruyucudur. -Yerel hayvanlarda , MP-12 (insan canlı attenuae aşısı) laboratuar çalışmaları umut verici olarak sonuçlanmıştır, fakat saha kullanımı için daha fazla çalışma gerekmektedir. Ayrıca hastalığın sayısını azaltmak için efektif önlemler ve geçişi hakkında daha fazla bilgi edinmek için gözlem (enfekte hayvanları ve insanları yakından gözleme) gereklidir.

Spitall Taxonomy Id: 35819
ICD-10:         B55.
ICD-9:         085
DiseasesDB:  3266, 29171, 3266, 7070
MedlinePlus:  001386
eMedicine:     emerg/296
MeSH:         D007896

Tanım:

Lokalize kutanöz lesmaniasis sıklıkla vücudun yüz ve ekstremiteler gibi maruz kalan bölgelerini etkileyen, en sık rastlanan şekildir. Etkilenen çocuklarin %60’dan fazlasında izole lezyonlar görülmektedir ancak yoğun ülserler ve çoklu lezyonlar da görülebilir. Parazit inokülasyonu bölgesinde, 2 hafta ila 12 ay arasında değişen bir inkübasyon dönemi sonrasında göze çarpan bir enfeksiyon bir papüle, bir nodüle veya bir plağa dönüşmektedir. Bu hastalık “Leishmania” cinsine ait birkaç protozoa türünden kaynaklanmaktadır. Bu enfeksiyonun kutanöz, diffüz kutanöz, mukokutanöz ve viseral leishmaniasis gibi birçok majör klinik tipi bulunmaktadır.

1. Visceral leishmania—insanlar için en tehlikeli formudur. Köpeklerde de bu formu görülür. Etken ısırık yerinden vücuda girerek deride lezyonlara sebep olur. Bu lezyonlar nodül, ülseratif yaralar veya fistül formunda olabilir. Zamanla (bu süre aylar veya yıllar sonra olabilir) deride yayılan etken vücudun dalak, karaciğer, lenf yumruları, kemik iliği, bağırsak vb. diğer organlarına sıçrar. Tedavisi zor bir formdur. Organ iflaslarına sebep olabilir. Bazı vakalar ölümle sonuçlanabilir. Vakaların çoğu Hindistan, Bangladeş, Nepal, Sudan ve Brezilya’da görülür.

2. Cutenous leishmania—en yaygın görülen formudur. Isırık yerinde oluşan lezyon lokalize kalarak 1-12 ay içerisinde iyileşir. Geride çirkin bir yara izi kalır. Lezyonlara en sık yüz, el, ayak bölgesinde rastlanılır.

3. Diffuse cutenous leishmania—ısırık yerinde oluşan lezyon bir süre sonra genişleyerek başka bölgelere de sıçrar. Birden fazla lezyon oluştuğu için tedavisi daha zordur.

4. Mucocutaneous leishmania—çıkan ülseratif lezyonların burun ve ağız bölgesine sıçramasıyla şekillenir.  Cutenous, diffuse cutenous ve mucocutenous formundaki leishmania şekil değiştirip visceral leishmania’ya dönüşebilir. Hastalığı tedavisinde antimon içeren ilaçlar başta olmak suretiyle birçok ilaç grubu kullanılır. Tedavisi zor bir hastalıktır.

5. Post-kala-azar dermal leishmaniasis (“Post-kala-azar dermatoz” olarak da bilinir) Maküler ile karakterize kutanöz bir durumdur. Depigmente patlaması çoğunlukla yüz, kollar ve gövdenin üst kısmında görülür. Yeni yapılan çalışmalar ile başarılı bir tedavi şekli geliştirilmiştir.

Protozoan parazit grubundan Leishmania’nın sebep olduğu bir hastalıktır. Tropik ve subtropik iklimlerde daha sık görülür. Dünyada 350 milyon insanın yaşadığı 88 ülkede 20 milyondan fazla insan bu parazitten enfekte olmuştur. Her yıl 1.5-2 milyon yeni vaka rapor edilmektedir. Yurdumuzda Şark Çıbanı, Antep Çıbanı adı ile bilinen hastalığa en çok Güney Doğu Anadolu’da rastlanılır. Hastalığı tatarcık sinekleri (sand fly), keneler ve kum pireleri ısırma yolu ile diğer memelilere bulaştırır. Hastalığın bazı formları zoonoz , bazı formları ise insandan-insana geçen karakterdedir. Hastalığın en başta gelen belirtisi ısırık yerinde şekillenen çıbanlardır. Bağışıklığı kuvvetli bünyelerde bu çıbanlar lokalize kalır. İyileşmeleri 1ay-3yıl arasında zaman alabilir. Tamamen kuruduklarında çirkin bir yara izi bırakırlar. Hasta insanlarda tırnak deformasyonu, kas atrofisi, aralıklı ateş, halsizlik, sindirim sistemi problemleri gibi belirtiler de görülebilir.

Spitall Taxonomy Id: 35813

Tanım:

Lassa Virüsü Kanamalı Ateşi 1 ila 4 hafta süren Batı Afrika’da görülen akut bir hastalıktır. İlk olarak 1950’lerde bilinmesine rağmen hastalığa sebep olan virüs 1969 senesine kadar tanımlanamamıştır. Bu virüs Arenaviridae virüs familyasına ait tek iplikli bir RNA virüsüdür. Lassa Ateşi Gine (Conakry), Liberya, Sierra Leone ve Nijerya’nın bazı bölgelerinde endemik olarak bilinir, ama muhtemelen diğer Batı Afrika ülkelerinde de görülmektedir.

Hastalığın Belirtileri:

İnsanlarda görülen enfeksiyonların % 80’i asemptomatiktir; diğer vakalarda ise virüs vücudun karaciğer, dalak ve böbrekler gibi değişik organlarını etkileyen ciddi bir çoklu sistem hastalığı şeklindedir. Lassa Ateşi’nin kuluçka süresi 6 ile 21 gün arasında değişmektedir. Hastalığın başlaması aşamalı olarak görülür. Ateşle başlar ve genel bir zayıflık ve kırgınlık hali olur. Birkaç gün sonra baş ağrısı, boğaz ağrısı, kas ağrıları, göğüs ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal, öksürük ve karın ile ilgili rahatsızlıklar takip edebilir. Şiddetli vakalarda yüzde şişlik, akciğer boşluğunda sıvı, ağız, burun, vajina ve sindirim sisteminde kanamalar ve düşük tansiyon görülmektedir. İdrarda protein görülebilir. Şok, felç, titreme, dezoryantasyon ve hastalığın ilerleyen aşamalarında koma görülebilir. Sağırlık hastaların % 25‘inde meydana gelmektedir ve 1 ile 3 ay içerisinde bazı işlevler % 50 düzelir. Geçici saç kaybı ve yürüyüş bozuklukları iyileşme esnasında olabilir.

Hastalık ve Ölüm Oranı:

Bazı araştırmalar Batı Afrika’da yılda 300000 ile 500000 Lassa Ateşi vakasının meydana geldiğini ve bu vakaların 5 bininin ölümle sonuçlandığını belirlemiştir. Genelde ölüm oranı % 1 olup, hastaneye kaldırılanlarda bu oran %15’e kadar yükselmektedir. Ölümle sonuçlanan vakalarda ölüm hastalığın başlangıcından sonra 14 gün içerisinde meydana gelmektedir. Bu hastalık özellikle hamileliğin ilerleyen dönemlerinde tehlikeli olmaktadır, anne ve ya çocuk kaybıyla ya da her ikisinin kaybıyla sonuçlanma olasılığı son üç aylık dönemde % 80’den büyüktür.

Hastalığı Taşıyıcı Hayvanlar:

Lassa Ateşi zoonotik bir hastalıktır, yani hastalıklı hayvanlarla temas edilmesi halinde bu hayvanlardan bulaşır. Lassa Virüsünü taşıyıcı hayvan ya da barındığı yer Mastomys türünden bir kemirgendir ve genelde “multimammate rat” (çok memeli sıçan) olarak bilinir.
Lassa virüsünün bulaştığı Mastomysler (sıçan) hasta olmaz, ama virüsü dışkılarıyla (idrar ve dışkı) etrafa saçarlar.

Hastalık Tehlikesindeki İnsanlar:

Lassa Ateşi her yaş grubundan insanda kadın ve erkeklerde görülür. Kırsal bölgelerde genellikle Mastomysin (sıçanların) çokça görüldüğü yerlerde yaşayan ve özellikle de kalabalık ve hijyenin yeterliği olmadığı fakir bölgelerde yaşayan insanlar çok büyük tehlike altındadır. Sağlık bakım hizmeti veren çalışanlar eğer doğru tedbirleri almazlarsa ya da bulaşmayı kontrole yönelik uygulamaları sürdürmezlerse tehlikededirler.

Hastalığın Bulaşması:

İnsanlar genellikle Lassa Ateşine hastalık taşıyıcı Mastomyslerin (sıçanların) dışkılarıyla temas etmeleri durumunda yakalanırlar. Lassa Ateşi sadece dışkıyla temasla değil insanların arasında hastalıklı insanların kan, idrar, dışkı ya da diğer vücut salgılarıyla doğrudan temasla da geçer. İnsanlar arasında hastalığın havayla bulaştığına dair epidemiyolojik bir kanıt bulunmamaktadır. İnsandan insana hastalık ortak kamusal ve sağlık hizmeti verilen alanda bulaşık tıbbi ekipmanların, örneğin; iğne (şırınga) vb. tekrar kullanılmasıyla yayılabilir. Lassa Ateşinin cinsel yolla bulaştığı da rapor edilmiştir.

Hastalığın Teşhisi:

Lassa Ateşinin belirtileri çok farklı ve spesifik olmaması nedeniyle hastalığın klinik teşhisi özellikle de hastalığın ilk aşamasında genelde zor olmaktadır. Lassa Ateşini diğer ateşe sebebiyet veren sıtma, şigelloz, tifo, sarıhumma ve diğer viral kanamalı humma hastalıklarından ayırt etmek zordur. Kesin teşhis sadece uzmanlaşmış laboratuar ortamında mümkün olmaktadır. Laboratuvardaki numuneler tehlikeli olabilir ve bu nedenle aşırı dikkat gösterilmelidir.

Tedavi ve Hastalıktan Korunma Yöntemleri:

Ribavirin eğer hastalığın erken dönemlerinde verilirse Lassa Ateşine karşı etkili bir antiviral ilaçtır. Ribavirin’in Lassa Ateşini önleyici tedavideki rolü hakkında destekleyici bir kanıt yoktur.

Hastalıktan Korunma:

Lassa Ateşinden korunmak toplumun yaşadığı merkezlerde hijyen koşulların iyileştirilmesi ve böylece kemirgenlerin evlere girmesinin engellenmesiyle olur. Etkili önlemler; tahılların ve diğer gıda maddelerinin kemirgenlere karşı dayanıklı konteynırlarda saklanması, çöplerin evlerden uzak yerlere dökülmesi, evin temiz tutulması ve kedi beslenmesidir. Sıçanların (Mastomyslerin) endemik bölgelerde bolca görülmesinden dolayı bunların çevreden tamamen kaldırılması mümkün olmamaktadır.

Hastalığın Bulaşmasının Kontrolü:

Aile bireyleri ve sağlık hizmeti sağlayan çalışanları hastalara bakarken kanla ya da kanlı sıvılarla temastan kaçınmalıdır. Rutin engelleyici hastabakıcı tedbirler büyük olasılıkla çoğu durumlarda Lassa virüsünün bulaşmasını önleyicidir. Bununla birlikte artırılmış güvenlik için Lassa Ateşi olduğu düşünülen şüpheli hastalara maske, eldiven, tıbbi elbise, yüz maskesi gibi koruyucu kıyafetleri içeren spesifik izolasyon tedbirleri altında bakım sağlanmalı ve kullanılan ekipmanların sürekli sterilizasyonu sağlanmalıdır. (bkz. Afrika’da Sağlık Bakım Hizmeti Verilen Yerlerde Viral Hemorajik Ateşi Bulaşmasının Kontrolü Kılavuzu)

Devam Eden Girişimler:

Lassa Ateşinin görüldüğü birçok ülkede sivil huzursuzluktan dolayı etkili kontrollerin yapılmasına sekte vurulmuştur. Bununla birlikte devam eden barış girişimleri problemle mücadelede yeni olasılıklara yol açmaktadır. Gine, Sierra Leone ve Liberya Sağlık Bakanlıkları, DSÖ, BM Dış Afetler Yardım Bürosu ve diğer ortaklar Mano Irmak Birliği Lassa Ateşi Ağı tesisi için beraber çalışmışlardır. Program bu 3 ülkeyi (Gine, Sierra Leone ve Liberya) ulusal önlem stratejileri geliştirmeleri, Lassa Ateşi ve diğer tehlikeli hastalıklar için laboratuar teşhisini artırmaları için desteklemektedir. Laboratuar teşhisi eğitimi, klinik yönetim ve çevresel kontrol de bu programa dahildir. Ayrıca Avrupa Birliği’nin sponsorluğunu yaptığı Lassa Ateşi hastalarının tedavisinin yapılacağı yeni bir koğuşun hizmete sunulması için yapım çalışmaları devam etmektedir.

Uluslararası Halk Sağlığı Uyarıları:

Nadiren, Lassa Ateşinin endemik olarak görüldüğü ülkelerden seyahat eden kişiler hastalığı diğer ülkelere ihraç edebilmektedir. Sıtma, tifo ve diğer tropikal salgınların daha fazla yaygın olmasına rağmen, Lassa Ateşi teşhisi Batı Afrika’dan dönen hastaların ateşli hastalıklarında göz önünde bulundurulmalıdır, özellikle de hastalığın endemik olarak görüldüğü kırsal bölgelerde ve hastanelerde bulunmuş kişilerde. Sağlık bakım hizmeti veren çalışanlar Lassa Ateşi şüphesi bulunan kişilerle ilgili olarak yerel ve ulusal uzmanlarla irtibata geçip danışmalı ve laboratuar tahlillerinin yapılmasını sağlamalıdırlar.

Spitall Taxonomy Id: 35812

Genel özellikleri:

Gram boyanma : Negatif, basiller
Basiller : S veya virgül şeklinde kıvrık basiller
Respirasyon tipi : Aerob
Hücreye yerleşimi : Ekstrasellüler
Kolonileri : TCBS agarda yeşil koloniler yapar.
Motilite : Polar Monotrişiyöz flagella’ları ile hareket eder.
Kapsül ve glikokaliks : Yoktur.

Toksinleri:

1- Ekzotoksinleri :
* Enterotoksinleri : Besin zehirlenmesine neden olur.
* Sitotoksin :
2- Endotoksin :
* Lipopolisakkarit (LPS) :

Virulans faktörleri:

1-Ekzotoksin
2-Endotoksin (O antijenleri). Antijenik varyasyon sağlar.
3-Flagella ve kıvrık şekil.
*Güçlü hareketi sağlar. Böylece mukus tabakası içine penetre olabilirler.
*Antijenik varyasyon sağlar (H antijeni)
4-Halofilik :
*Tuzlu su ve tuzlu besiyerlerinde yaşayabilir.

Klinik infeksiyonları:

Endotoksin (O antijenleri) Antijenik varyasyon sağlar. Flagella adı verilen kıvrık şekil vardır. Bu fiziki yapısı ona güçlü hareketi kabiliyeti kazandırır. Böylece mukus tabakası içine rahatlıkla yerleşebilir. Tuzlu su ve tuzlu besiyerlerinde yaşayabilirler.

Kaynak ve bulaşma yolları:

V. parahaemolyticus tuzlu sularda serbest olarak yaşar. Özellikle kontamine deniz suyu ile kirlenmiş besinlerle veya çiğ ya da az pişmiş deniz ürünleri ile bulaşır.

Tanı için uygulanan testler:

Laktoz (MacConkey, Endo veya EMB agarda), (Pembe koloniler) Oksidaz testi, İndol Poz Methyl red testi, Üreaz testi, Neg %7 NaCl’de üreme testi, Ürer Alkali ortamda üreme testleri ile kesin tanı konulabilir.

Konak savunması ve immünite:

Mide asidi Vibrio parahaemolyticus’u öldürür. Bu nedenle ancak çok büyük sayıdaki mikroorganizma infeksiyona sebep olabilir. Mikroorganizmanın çeşitli komponentlerine karşı salgılanan IgA ve IgG tipi antikorlar koruyucudur. Enterotoksine karşı güçlü akut inflamatuvar reaksiyon gelişir.

Korunma:

Aşı ve toksoidi yoktur.

Tedavi:

İnfeksiyon genellikle kendini sınırlar. Oral veya iv yoldan sıvı ve elektrolit replasmanı gerekir.

Korunma:

Hijyen şartlarına uyulmalı. Tüm deniz ürünleri iyice pişirilmelidir.

Spitall Taxonomy Id: 35811

Tanım:

Bahar-yaz ensefaliti olarak da bilinen Tick-Borne Ensefaliti (TBE) belli kene vektörlerinin ısırması ile bulaşan merkezi sinir sisteminin viral enfeksiyonudur. İnsanlarda enfeksiyon enfekte Ixodes ricinus kenelerinin ısırması ile ve genellikle ormanlarda, tarlalarda ya da kırsal alanlarda iş veya ziyaret için bulunanlarda ortaya çıkar. Enfeksiyon enfekte ineklerin, keçilerin veya koyunların pastörize edilmemiş süt ürünlerini tüketerek de edinilebilir. Bir flavivirüs olan Bahar-Yaz Ensefaliti virüsü diğer benzer virüsler de benzer hastalıklara yol açabilir.

Sıklık ve görüldüğü yerler:

Hastalık İskandinavya, Batı ve Orta Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinde ortaya çıkar. Hastalığın edinilmesi riskinin en yüksek olduğu dönem en önemli vektör olan Ixodes ricinus’un en aktif olduğu Nisan-Ağustos ayları arasıdır. TBE’ye Avusturya, Estonya, Litvanya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Almanya, Macaristan, Polonya, İsviçre, Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya ve Kuzey Yugoslavya’da sık rastlanır. Bulgaristan, Romanya, Danimarka, Fransa, Aland takımadalarında ve komşu Finlandiya kıyı şeridinde ve Uppsala’dan Karlshamm’a güney İsveç kıyı şeridinde daha az bir sıklıkta görülür. TBE enfeksiyonuna ait serolojik kanıtlar ve sporadik vakalar Arnavutluk, Yunanistan, Norveç ve Türkiye’den de bildirilmiştir. Ixpersultacus keneleri ile bulaşan Rus bahar-yaz ensefalati Çin’de, Kore’de, Japonya’da ve Doğu Rusya’da ortaya çıkar. Uzak Doğu ve Rusya’nın doğu bölgelerindeki hastalığın şiddeti, sekel insidansı ve vaka-ölüm oranı Batı ve Orta Avrupa’ya göre daha yüksektir.

Yolcularda risk düzeyi:

Ormanlık alanları ziyaret etmeyen veya pastörize olmayan süt ürünlerini tüketmeyen yolcularda risk çok düşüktür. Bisiklet turları, kamp veya belli mesleki uğraşlar esnasında olabileceği gibi akşam ve gece vakitlerinde yaygın biçimde korunmasız olarak açık havada ve kırsal bölgelerde kalınan durumlarda yolculuk kısa süreli olsa bile risk büyük olabilir.

Hastalığın Seyri:

Enfeksiyon, grip benzeri belirtiler gösterir ve vakaların % 10’unda ikinci aşamada ateş görülür. Ensefalit ikinci aşamada gelişir ve paralizi (felç), sekel ve ölümle sonuçlanabilir. Hastalığın şiddeti yaşla orantılı olarak artmaktadır.
Koruyucu önlemler:

• Aşı
Avrupa’da Baxter’den (Viyana, Avusturya ve Behring, Almanya) etkili aşılar temin edilebilir olmakla birlikte eldeki veriler bu aşıların 3 haftadan daha kısa süreli ziyarette bulunacaklara önerilmesini desteklememektedir. 3 haftadan daha fazla bu bölgelerde kalacak olan yolculara eğer kenelerin aktif olduğu sıcak havaların söz konusu olduğu aylarda enfekte bölgelere gezi planlıyorlarsa aşı olmaları önerilmelidir.
• Diğer
Yolculara kenelerin bol miktarda bulunduğu bölgelerden uzak durmaları ve uygun biçimde giyinerek ya da böcek kovucu ilaçlar kullanarak kendilerini kene ısırmalarına karşıuygun biçimde korumaları önerilmelidir. N, N-dietil metatoluamid (DEET) içeren böcek kovucular deriye doğrudan uygulanabilir. Permetrin içeren bileşiklerin akar öldürücü ve kovucu bir etkisi vardır ve giysilerde ve kamp malzemelerinde kullanılmalıdır. Pastörize olmamış süt ürünlerinin tüketilmesinden de sakınılmalıdır.

Spitall Taxonomy Id: 35810

Tanım:

Şistozomiyaz, şistozomiazis veya Bilharyaz olarak adlandırılan, insanlarda görülen, Schistosoma cinsinden parazitlerin enfestasyonudur (istilasıdır). Bilharyaz (veya bilharzya, bilharzyoz) ismi 1851′de ilk (üriner) şistozomiyazı tanımlayan Theodore Bilharz’dan gelir.

Asya, Afrika, Güney Amerika ve Artiller’de 200 milyondan çok insanı etkileyen tropik bir hastalıktır. Bitkinlik, yüksek ateş, ishal, idrarda ve dışkıda kan görülmesi, karaciğer yıkımı gibi ağır sağlık sorunlarına yol açan bu hastalık, insan ve hayvan vücudunda asalak yaşayan bazı yassı solucanlardan ileri gelir. Yaklaşık 10-15 mm uzunluğundaki bu asalaklar, “kelebek” adıyla tanınan yaprak solucanları Schistosoma cinsindendir. Eskiden bu cinsin Latince adı “Buhar zia” olduğu için, hastalık bilharziyoz adıyla da bilinir.

Schistosoma cinsi yaprak solucanların 20 kadar türü vardır; bunlardan beşi insanın çeşitli dokularına yerleşerek Şistozomiyaz hastalığına yol açar. Bu asalaklar, insan ya da sığır gibi bir son konağın vücuduna yerleşmeden önce, tatlı sularda yaşayan bazı karından-bacaklı yumuşakçaları ara konak olarak kullanır ve gelişmesinin bir bölümünü bu konağın vücudunda tamamlar. Larva evresindeyken insana bulaşan solucanlar erişkin duruma geldiğinde toplardamarlara yerleşir ve yumurtalarını kana bırakır. Kan dolaşımıyla çeşitli dokulara taşınan bu yumurtalar sonunda idrar ve dışkıyla vücuttan dışarı atılarak sulara karışır. Suda çatlayan yumurtalardan miracidium denen minicik larvalar çıkar. Titrek kirpikleriyle suda serbestçe yüzen bu larvalar bir yumuşakçanın, örneğin bir tatlı su salyangozunun içine girer ve gelişmesini burada sürdürerek bu kez serkarya denen başka bir larva evresine dönüşür. Artık bu ara konağa gereksinimi kalmayan Serkaryalar salyangozdan ayrılarak yeniden suda yüzmeye başlar. Asalak larvalarıyla kirlenmiş sularda yüzen ya da çıplak ayakla yürüyen insanların derisinden içeri giren serkaryalar önce kan damarlarına geçer, oradan karaciğere giderek olgunlaşır ve gene kan dolaşımıyla vücudun çeşitli yerlerine ulaşarak hastalık belirtilerine yol açar. Böylece asalağın yaşam çevrimi tamamlanmış olur.

Bu solucanların yerleştikleri organa göre değişik belirtiler veren birkaç Şistozomiyaz türü vardır. Schistosoma türlerinden biri bağırsak şistozomiyazına, bir başkası idrar yolları şistozomiyazına, özellikle Uzakdoğu’da yaygın olan üçüncü bir tür de bu grubun en tehlikeli hastalığı olan damar şistozomiyazına neden olur.

Asalak solucanlar üzerinde etkili olan ilaçlar larvaları öldürerek hastalığın tedavisini sağlarsa da, şistozomiyazın yaygın olduğu birçok ülkede parasal nedenlerle ilaç dağıtımı ve kullanım ı yeterli değildir. Hastalığı engellemek için her şeyden önce sağlık ve temizlik kurallarına uymak, kanalizasyon ağlarını yaygınlaştırarak asalak yumurtalarının içme ve kullanım sularına bulaşmasını engellemek gerekir.

Şistozomiyaz hastalığı yalnızca bazı tatlı su salyangozlarının bulunduğu yörelerde görüldüğü için, bu ara konakların yok edilmesi de etkili bir önlemdir. Ne var ki, yakın bir gelecekte denetim altına alınması pek olanaklı gözükmeyen Şistozomiyaz, bugün için sıtmadan sonra dünyanın en yaygın asalak hastalığı olarak önemini korumaktadır. Ülkemizde bu hastalığa yalnızca Mardin’in Nusaybin ilçesinde, akarsuların kıyısındaki bazı köylerde rastlanmıştır.

Spitall Taxonomy Id: 35809
Tanım:

Afrika ve Orta Amerika’da endemik olan ve halk sağlığı problemi oluşturan onkoserkoz; şiddetli kaşıntılı dermatit, derialtı nodüller ve körlüğe yol açabilen göz lezyonlarına neden olan bir filaria infeksiyonudur.

Dünyada 120 milyon insan onkoserkoz açısından risk altındadır. Özellikle Batı Sahra Çölü ve çevresinde, çoğunluğu Afrika’da olmak üzere 18 milyon insan bu parazitle infektedir. Bunların 6.5 milyondan fazlasında şiddetli kaşıntılı derialtı nodülleri, 270.000’de ise körlük vardır.

Türkiye’de oldukça ender rastlanan onkoserkoz, bildirimi zorunlu bir hastalıktır.

En sık deri, derialtı dokusu, lenf düğümleri ve gözleri tutar. Enfeksiyoz larvadan erişkin solucan oluşumuna kadar olan kuluçka devri, birkaç aydan birkaç yıla kadar değişir. Başlangıç bulguları atefl, eozinofili ve ürtikerdir. Solucanlar olgunlaşıp mikrofilariaları oluşturdukça, vücudun herhangi bir yerinde derialtı nodüller oluşturmaya başlar.

Tanı:

Derialtı nodüller ve sklerokorneal biyopsilerde mikro-filaryalar ve erişkin formunun gösterilmesine dayanır.  Seroloji ve kültür tanıda yardımcı değildir. Tanı için polimeraz zincir reaksiyonu önerilmektedir.

Tedavi:

Tedavide cerrahi olarak nodülün çıkartılarak eriflkin formların yok edilmesi temeldir. Bu şekilde mikrofilarya üretimi de sonlanır. Ek olarak, ivermektin tedavisi önerilmektedir. İvermektin tek doz olarak 150 µg /kg deri ve gözdeki mikrofilaryalara etki eder. Endemik bölgelerde her 6-12 ayda bir ivermektin tekrarlanabilir.

Spitall Taxonomy Id: 35808

Tanım:

Histoplazmozis, Histoplasma capsulatum’un etken olduğu bir mantar hastalığıdır. Bu enfeksiyon pnömoni ile veya özellikle immün sistemi baskılanmış hastalarda ölümcül olabilen hematojen yayılımla kendini gösterebilir. Deri tutulumu primer ve sekonder olabilir.

Histoplazmozis’in 3 ayrı görünümü vardır:

• Primer histoplazmozis
• Kronik ve reinfeksiyon histoplazmozisi
• Yaygın histoplazmozis

‘ Histoplazmoma ‘ en sık görülen şekildir. Genelde tek keskin ve düzgün kenarlı 3 cm’den küçük nodüler lezyonlar. Alt lob yerleşimli, yakınında satellitik lezyonları olan, merkezinde kalsifikasyon içeren nodüler tarzda target lezyonu tipiktir. Kalsifiye hiler LAP sıktır.

Tedavi:

Şüpheli durumlarda olan kişiler için genellikle röntgen çekilir. Kan ve balgam örnekleri alınır ve incelenir. Sebebi kesin olan hastalıklarda tedavi olumlu sonuçlar verir. Hastalığın ilerlemiş hallerinde Antifungal ilaçlar mantar tedavisi için kullanılabilir.

Spitall Taxonomy Id: 35807

Diğer adları: San Joaquin Valley fever; Valley fever

Tanım:
Koksidyoidomikoz, Coccidioides immitis adlı bir mantarın sporlarından bulaşan bir enfeksiyondur.

Nedenleri, Görülme sıklığı ve Risk faktörleri:

Koksidyoidomikoz en sık güneybatı ABD’nin çöllerinde yetişen bir mantar enfeksiyonudur.Mantar parçacıklarının atmosfere dağılması sonucu solunum yolu ile akciğerlere bulaşması ile başlar.

Akut, kronik ya da dissemine şeklinde görülen üç formu vardır.

• Akut pulmoner Koksidyoidomikoz. Çoğunlukla hiçbir belirti vermez ve tedavi olmadan atlatılır. Kuluçka dönemi – sporların solunumu ile hasta olma arasındaki zaman – 7-21 gündür.
• Kronik akciğer Koksidyoidomikoz. İlk enfeksiyondan 20 yıl sonra da tekrarlayabilir. Akciğerde enfeksiyonlar (akciğer absesi) oluşabilir. Akciğerler ve kaburgalar (plevral boşluk) arasında irin (ampiyem) birikir.
• Dissemine Koksidyoidomikoz. Bu türü en yaygın olanıdır. Enfeksiyon deri, beyin, kemik, kalp bigi vücudun diğer bölümlerine yayılır. Menenjit kadar yaygındır.

Mantarlara çok kez maruz kalma ciddi bir enfeksiyon geçirme riskini yükseltir.
AIDS veya diyabet gibi bağışıklık sistemi zayıf olan hastaların etkilenmesi daha kolaydır. Bu nedenle bağışıklık sistemini güçlendirici ilaçlar verilir.

Semptomlar
Enfeksiyona maruz kalan insanlarda çoğu kez belirti vermez. Nezle, zatürre veya grip şeklinde belirtiler gösterir.  Belirtiler genellikle mantar enfeksiyonuna maruz kaldıktan 5-21 sonra ortaya çıkar.

• Mental durum değişikliği,
• Göğüs ağrısı (hafiften şiddetliye kadar değişebilir),
• Öksürük (muhtemelen kanlı)
• Ateş,
• Baş ağrısı,
• Eklem tutukluğu ve ağrısı,
• İştahsızlık,
• Kas ağrıları,
• Boyun tutukluğu,
• Gece terlemeleri,
• Alt bacaklarda ağrılı, kırmızı lekeler (eritema nodosum),
• Işığa karşı hassasiyet,
• Kilo kaybı,

Bu hastalık ile ilgili ek belirtiler:
• Ayak bileği veya ayak şişmesi
• Büyümüş lenf düğümleri
• Eklem şişliği
• Deride döküntüler, yaralar

Ayırıcı Tetkiler ve Testler:

• Kan tahlili
• Bronkoskopi
• Tam kan sayımı (CBC)
• Akciğer grafisi
• Lenf nodu ya da akciğer biyopsisi
• Balgam kültürü
• Balgam yayma (KOH) testi

Tedavi
Akut hastalık hemen hemen her zaman tedavi olmadan geçer. Grip benzeri belirtilerin tedavisi ve ateşin düşmesi için yatak istirahati tavsiye edilir.

Dissemine veya ağır geçen hastalıklar, amfoterisin B, ketokonazol, flukonazol veya itrakonazol ile tedavi edilmelidir.

Prognoz
Hastalığın hafif biçimlerinin seyri genellikle kişinin bağışıklık sistemine bağlıdır. Hastalığın tekrarlama olasılığı vardır. Enfeksiyona çok kez maruz kalan kişiler yüksek ölüm oranına sahiptir.

Komplikasyonlar
Dissemine Koksidyoidomikoz tedavisinde zayıf bağışıklık sistemi olanlarda şu tür ciddi komplikasyonlar görülür:

• Anti-tümör nekroz faktörü (TNF) tedavisi
• Kanser
• Kemoterapi
• Diyabet
• Glukokortikoid ilaçlar (prednizon)
• Kalp-akciğer (kardiyopulmoner) koşulları
• HIV
• Organ nakli (ve ilişkili medicates)
• Gebelik (özellikle ilk trimester)

Koksidyoidomikoz diğer komplikasyonları şunlardır:
• Plevral efüzyon
• Tekrarlayan enfeksiyon (relaps)  

Bu enfeksiyonun tedavisinde kullanılan ilaçlar ateş, titreme ve bulantı gibi yan etkilere neden olabilir.

Önleme
Genel sağlık bakımı enfekiyonun atlatılmasına yardımcı olacaktır. Bağışıklık sisteminin güçlenmesi hastalığın diğer formlarından korunmayı sağlayacaktır.