Difteri
Belirtisi: yutma güçlüğü, nefes alamama, boğaz ağrısı, hafif ateş, titreme
Spitall Taxonomy Id: 34882
Tanım:
Çocukluk dönemindeki yaygın aşılama sonucu nadir bir hastalık haline gelen difterinin etkeni Corynebacterium diphteriae’nin endotoksini olguların yaklaşık %20’sinde nörolojik bulgulara yol açabilir. Bakteri boğazda yerleşir ve endotoksin üretmeye başlar. Bunun ardından 5.-10. günler arasında yumuşak damak felci gelişir. Ardından diğer kranyal sinir felçleri ortaya çıkar. Ekstraoküler kaslar nadiren tutulur, ancak akomodasyon refleksi bozulur. Bazen bu tablonun ardından birkaç hafta içinde asendan simetrik sensori-motor bir polinöropati gelişebilir. Progresyon 1-2 hafta sürdükten sonra hasta yavaş yavaş düzelmeye başlar. Bu tablodan endotoksinin periferik sinir proksimal bölümlerinde ve spinal köklerde yol açtığı demiyelinizasyon sorumludur. Tedavide difteri semptomları başlar başlamaz antitoksin verilmesi önerilir, ancak nörolojik komplikasyonların destek tedavisi dışında tedavisi yoktur.
Corynebacterium diphtheriae adı verilen bir bakteri tarafından meydana getirilir. Gerçek hastalık bakteri toksinini veya zehirini vücuda salgıladığı zaman ortaya çıkar. Difteri’ye neden olan bakteri mikrobu alan kişinin ağız, boğaz ve burnunda yaşar ve diğer insanlara öksürme veya hapşırma yoluyla yani solunum yoluyla bulaşır. Nadiren ciltteki yaralardan direkt temasla veya difterili kişinin yaralarından sıvının bulaştığı nesnelere dokunma yoluyla da bulaşabilir. Difteri’nin kuluçka süresi kısadır: 2-5 gündür. Bu süre en az 1 gün ile en fazla 10 gün arasında değişir.Difteri’nin başlangıç belirtileri boğaz ağrısı, hafif ateş ve titreme ile soğuk algınlığına benzer. Hastalık genellikle boğazın arka duvarında, nefes almayı ve yutmayı güçleştiren kalın bir zar tabakasına neden olur. Boğaz dışında, burun, ses telleri (larinks), göz, vajina ve cilt gibi vücudun diğer bölgeleri de etkilenir. Difteri ciddi bir hastalıktır ve hastalığa yakalanan kişilerin %5-10’u hayatını kaybeder. Difteri’ye bağlı ölümlerin %20’ye yakını yani ölen her beş kişiden biri 40 yaşın üzeri veya 5 yaşın altındadır. Difteri’nin komplikasyonlarının büyük kısmı difteri bakterisi tarafından salgılanan toksin veya zehire bağlıdır. En sık görülen komplikasyonları; anormal kalp atımlarına neden olan ve kalp ritmini bozan kalp tutulumu ve bazı kaslarda geçici felce neden olan sinir tutulumudur. Eğer felç diyaframı etkilerse (solunum için gerekli olan ana kas) hasta kişide zatürre veya solunum yetmezliği gelişebilir. Boğazda görülen difteri’de boğazın arka duvarında oluşan kalın zar tabakası ciddi solunum problemlerine ve hatta boğulmaya neden olabilir. Difteri hem antibiyotiklerle hem de difteri antitoksini ile tedavi edilir. Difteri antitoksini atlarda üretilir ve ilk defa 1891’de Amerika’da kullanılmıştır. Antitoksin vücutta dokulara bağlanmış olan toksini etkisiz hale getiremez, sadece serbest, dolaşımda bulunan toksini etkisiz hale getirir ve hastalığın kötüleşmesini, ilerlemesini engeller. Antitoksin kullanılmadan önce hastanın antitoksine karşı alerjik bir hassasiyeti olup olmadığı kontrol edilmelidir. Difteri, antibiyotik kullanmaya başladıktan 48 saat sonrasından itibaren bulaştırıcılığını kaybeder. Bununla birlikte bazı kişiler antibiyotik tedavisine rağmen bakteriyi taşımaya devam ederler ve tedavi tedavinin hastada 3 kez peş peşe yapılan kültürlerin üçünde de negatif sonuç alınmadan tedavi kesilmemelidir. Difteri geçirmekte olan bir kişiye bakım veren kişilerde standart temas profilaksisi (önleme yönelik tedavi) önlemleri alınmalı ve bu kişilerin difteri’ye karşı tam olarak aşılı olduklarından emin olunmalıdır.
Tags: antibiyotik, Boğaz ağrısı, Hafif ateş, Nefes alamama, Spitall taxonomy id, Spitall Taxonomy Id: 34882, tedavisi, titreme, Yutma güçlüğü
