Tıbbi Veritabanı ve Arama Motoru

Belirtisi: karın ağrısı, bulantı, kusma, ağır kabızlık, yüksek tansiyon,  hızlı kas erimesi, reflekslerde azalma

Spitall Taxonomy Id: 34801

Tanım:

Herediter porfiriler, heme biosentezini etkileyen herediter enzim defekti sonucu gelişir ve porfirin ve metabolitlerinin aşırı salınımına, toplanması neden olur. Bu dominan geçiş gösteren hastalıklar, akut intermitant porfiri (AİP), variegate porfiri (VP), ve herediter corpoporfiri (HCP) dir. Dördüncü hastalık, plumboporfiri autosomal dominan geçer, aminolevulinik acid (ALA), dehydratase eksikliği sonuçu gelişir. Bu parsiyel enzim eksiklikleri presipite edici faktörlerin nöropisikiyatrik belirtileri tetiklemesine kadar gizli kalır. İlaçlar, alkol, hormonlar, açlık yada hastalık durumunda negatif kalori balansın gelişmesi presipite edici faktörlerdir. Bu faktörler heme biosentezinde hız sınırlayıcı enzim olan hepatik ALA synthase enzimini indükleyerek porfobilinojen ve ALA nın aşırı üretim ve sekresyonuna neden olurlar.

KLİNİK ÖZELLİKLER:

Akut atağın belirtileri hepatik porfiri tiplerinde benzerdir. Bütün belirtiler otonomik , periferik, santral sinir sistemi disfonksiyon ile açıklanabilir. Karakteristik olarak ilk porfiri atağı 30 ve 40 lı yaşlarda olur ve kadınlarda daha sık ve ağırdır. En sık başvuru nedenleri karın ağrısı, bulantı, kusma ve ağır kabızlıktır. Diğer otonomik belirtiler taşikardi(kalbin dakkada 200-250 arasinda atmasi durumu.), değişken yüksek tansiyon, ortastatik hipotansiyon, ve mikturasyon güçlüğüdür. Sadece birkaç hastada kaygı verici motor nöropati ve SSS tutulumu gözükür. Motor nöropati günler yada haftalar içinde jeneralize, proksimal asimetrik kas güçsüzlüğü şeklinde subakut olarak başlar. İlk olarak bacaklardan çok kollarda proksimalden başlar. Karnial sinir tutulumu sıktır. Ağır vakalarda flaks quadripleji, solunum yetmezliği gelişebilir. Hızlı gelişen kas erimesi çarpıcı özelliğidir. Derin tendon refleksleri azalmış yada yoktur fakat paradoksik olarak aşil refleksi korunmuş olabilir. Duyusal bozukluk eldiven çorap tarzında olabileceği gibi gövde de ve uzuvların proksimalin de olabilir. İyileşme hızı değişkendir. Bazı hastaların hızla iyileşmeleri akut toksik metabolik sinir hasrını düşündürebilir. Axonal dejenerasyonu olanlar yavaş iyileşme gösterirler ( proksimal kaslar için ortalama iyileşme süresi 10.6 ayken distal kasların etkilenirse süre iki kat fazladır). Ağır ataklardaki SSS belirtileri anksiyete, konfüzyon, delirium, seizures, komadır.

VP ve HCP erişkin hastalarında fotosensitivite gelişebilir. Blister, hiperpigmentasyon, hipertrikosis ve artmış deri frajilitesi deri bulgularıdır. AİP tüm etnik gruplarda görülmekle birlikte iskandinav yada ingiliz soyunda daha fazladır. VP güney Afrika da beyazlarda daha yaygındır.

LABARATAVUAR:

Akut atağın biyokimyasal işareti kanda ve idrarda ALA ve PBG yükselmesidir. İdrar ALA VE PBG düzeyleri VP, HCP akut atağı sonrası hızla düşerken, AİP de yüksek kalır. AİP yi VP ve HCP den ayırmak için gaita protoporfirin ve corpoporphyrinler araştırılması yapılabilir. ALA dehydratase eksikliği idrarda PBG artmaksızın ALA artması ile desteklenebilir. Porfirilerden başka; kurşun zehirlenmesi, karaciğer hastalıkları, alkolizm, hemodiyaliz, ve bazı ilaçlar idrar da porfirin artmasına neden olabilir. BOS normaldir. Uygunsuz ADH salımına bağlı hiponatremi sıktır.

Elektrofizyolojik çalışmalar, bileşik kas aksiyon potansiyellerinde düşme fakat normal yada sınırda düşük motor ileti hızlarını gösterir.. duyusal sinir aksiyon potansiyelleri düşük yada yoktur. EMG de normal kas ünit potansiyellerinin zayıf recruitment açığa çıkarır. Daha sonra paraspinal ve proksimal kaslarda denervasyon değişiklikleri izlenir. Morfolojik çalışmalar uzunluğa bağlı axonal dejenerasyon ve tercihen uzun myelinize axon harabiyetini destekler.

PATOGENEZ:

Sinir hasarının mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Sinirlerde bozulmuş enerji metabolizması ile heme eksikliği yada ALA2nın direk nörotoksitesi ileri sürülen iki hipotezdir.

TEDAVİ VE YAKLAŞIM:

Akut porfirili hastaların tedavisi 3 basamak içerir. 1- atağın önlenmesi; 2- ALA synthase aktivitesinin baskılanması ve 3- destek tedavisi. İndükleyen ilaç yada olaylardan kaçınılmalıdır. İlaçlar arsında en sık presipitan olan barbituratlardır. Sulfanamidler, aneljezikler, non- barbiturat hipnotikler, antikonvülzanlar, kadın sex normanları diğer presipitan ilaçlardır. Açlık durumundan ve alkol tüketiminden kaçınılmalıdır menstrual siklus ile ilişkili atak geçiren kadınlarda Luteinizing hormone- relizing hormon anologları faydalı olabilir. Akut atak tedavisinde ilk olarak tüm şüpheli ilaçlar kesilmeli ve araya giren infeksiyon varsa tedavi edilmelidir. Yüksek karbonhidrat (an az 400mg. Gün.) verilmesi az porfirin prekürsor oluşumunu sağlayarak etkili olur. Belirtilerin değişmemesi yada 24 saatten daha uzun süren nörolojik defisit durumunda ALA synthase aktivitesini baskılayan ve endojen heme eksikliğini tamamlayarak cytochrome fonksiyonlarını yeniden kuran hematin tedavisi yapılır. Hematin tedavisi ile idrar ve serumda porfirin öncüleri azalır ve atakların %80 inde klinik iyileşme sağlanır. Tamir edilemeyen sinir hasrı gelişmeden metabolik sorunların çözümlenmesi için erken hematin uygulanması önerilmektedir. Destek tedavileri, sıvı dengelerinin korunması,, solunum fonksiyonlarının yakın takibi ve fizik tedavidir. Karın ağrısı basit analjezikler ile geçebileceği gibi narkotikleride gerektirebilir. Nöbet tedavisi bir çok antikonvülzanın akut atağı arttırabileceğinden zordur. İv diazem ve parenteral magnezyum sulfat tedavisi nöbetlere müdahalede etkili ve güvenilirdir.

taşikardi: kalbin dakkada 200-250 arasinda atmasi durumu.

Tags: ağır kabızlık, Ala), bulantı, HCP, hızlı kas erimesi, karın ağrısı, kas, Kusma, Reflekslerde azalma, Spitall Taxonomy Id: 34801, tedavisi, Yüksek tansiyon

This entry was posted on Perşembe, Şubat 11th, 2010 at 09:55 and is filed under İnsan Hastalıkları. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.