Spitall Taxonomy Id: 35716

Tanım:

Bugüne kadar doğalgaz nedeniyle son dönemlerde yaşadığımız üzücü olaylar aslında şartnamelerle oluşturulmuş temel kontrollerin yapılmamasından kaynaklanmaktadır. Son zamanlarda kontrollerin gevşemesi, kullanıcıların gerekli özeni göstermemesi, piyasaya giren basit ve niteliği düşük ürünler insan sağlığını tehdit etmektedir.

Doğalgazdan zehirlenme konusuna girmeden önce zehirlenmeye neden olan kombiler hakkında kısaca bilgi verelim.

Doğalgaz yanarken alev tam bir mavi renkte olmalıdır. Alev uçlara doğru sararıyor ise yanma istenilen şekilde gerçekleşmiyordur. Bu durum bazen oksijen fazlalığından da kaynaklanabilir. Bu nedenle ocak ve fırın kullanımı da dahil olmak üzere yanma ayarının uzman ekiplerce yapılması ve zaman zaman da kontrol ettirilmesi gerekir.

Tam yanmanın oluşabilmesi için yanma odasına uygun miktarda doğalgaz ve oksijenin girmesi orada tepkimeye girdikten sonra yanma odasını yine uygun zamanda terk etmesi gerekir. Yanma odasında yanma sonucu oluşan gazında uygun zamanda dışarı atılması baca yoluyla olur. Bu nedenle kombilerin bağlandığı bacalarda kontrol ettirilmelidir.

Evlerde kullanılan kombilerin bacalı ve hermetik olmak üzere iki tipi mevcuttur.

Bacalı kombilerde dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır; birincisi baca, ikincisi de kombinin bulunduğu mekandır.

Tam donanımlı kombiler, baca çekişi olmadan asla çalışmazlar. Bacaların çekişi basınç ve sıcaklık farkıyla termodinamik olarak sağlanır. Mekan ise sadece baca gazının geri tepmesiyle ilgili değildir. Bacalı kombiler yanma için sağlanan oksijeni de bulunduğu ortamdan sağladıkları için karbonmonoksit ile zehirlenme olmasa da düzgün olmayan baca çekişi olan bir sistemde oksijen azalması yüzünden de insan sağlığı tehdit altında olabilir. Bu nedenle bacalı kombilerin bulunduğu mekanlar alt ve üst havalandırma menfezleriyle havalandırılır.

Son zamanlarda genellikle hermetik kombi kullanımı artmakla birlikte bacalı cihazların yeterince dikkatli kullanılmadığı yaşadığımız örneklerde görülmektedir.

Baca sisteminin kendi üzerinde bulunduğu kombiye “hermetik” kombi denilir. Hermetik kombiler uygun havayı kendisi alır, yanma odasında karışımı sağlayıp yakarak yine kendisi geri gönderir. Ortamla hiçbir organik bağlantısı bulunmaz, bu nedenle hermetik kombi daha güvenilirdir.

Kombilerin bulunduğu ortamda gaz sızmalarına ve karbonmonoksite karşı mutlaka karbonmonoksit ve doğalgaz dedektörü bulunmalıdır.

Doğru monte edilmiş ve gerekli uyarıcı aletleri takıldıktan sonra dedektörün alarm vermesi halinde hiçbir elektrikli cihazı çalıştırmayın, lamba ve çakmak yakmayın, elektrik düğmelerine kesinlikle dokunmayın. Gaz akışını sağlayan vanaları kapatın. Kapı ve pencereleri hemen açarak ortamı havalandırın. Ortamdaki gaz miktarı güvenli seviyeye düştüğünde alarm kendiliğinden kesilecektir. Çalmaya devam ediyorsa, ortamı terk edin ve gaz dağıtım şirketi, itfaiye gibi yerlere haber verin.

Peki, doğalgazdan zehirlenme nasıl anlaşılır?

1. aşamada kişide hafif huzursuzluk, durgunluk ve uyuklama hissedilir. Biraz daha fazla karbonmonoksit gazı solunursa rehavet çöker ve uyuma isteği iyice artar.

2. aşamada, titreme, adale kasılması, diş gıcırdaması, çene titremesi olur ve vücut ısısı yükselir. Gözler donuklaşır. Halsizlik artar.

3. aşamada, solunum ve kalp yavaşlar. Vücut ısısı düşer ve ölüm gerçekleşebilir. Karbonmonoksit sonucu ölümlerde dudak rujla boyanmış gibi kızarır. Yüz tebessüm eder bir hal alır. Deri kiraz kırmızısı renge dönüşür.

1.aşamada kişi derhal açık havaya çıkarılmalı, diğer aşamalarda kişi vakit geçirilmeden mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.